Test poglądów politycznych: cztery osie
00:00 Przerwij
Poglądy

Test poglądów politycznych: cztery osie

Dwadzieścia cztery stwierdzenia o gospodarce, obyczajach, granicach władzy i współpracy z zagranicą. Odpowiadaj tak, jak uważasz, a nie tak, jak wypada.

Nie wskazujemy partii, w artykule pod testem jest wyjaśnienie dlaczego.

Cztery osie liczą się osobno, więc nie ma tu jednej etykiety.

Pod każdą osią stoi najmocniejszy argument strony przeciwnej.

Odpowiedzi zostają w tej przeglądarce i nigdzie nie trafiają.

Dlaczego nie podajemy nazwy partii

Najczęstsze pytanie w tym temacie brzmi „na kogo głosować” i właśnie na nie ta strona świadomie nie odpowiada. Nie z ostrożności redakcyjnej, tylko dlatego, że odpowiedź byłaby nierzetelna.

Po pierwsze, streszczenie cudzego programu w jednym zdaniu zawsze kogoś krzywdzi, a partia ma osobowość prawną i pełne prawo mieć o tym własne zdanie. Po drugie, taka strona dezaktualizuje się natychmiast: stanowiska zmieniają się między kadencjami, ugrupowania powstają i znikają, koalicje się przegrupowują. Po trzecie i najważniejsze: wynik i tak nie odpowiedziałby na pytanie. To, na kogo warto zagłosować, zależy od tego, które sprawy są dla Ciebie ważniejsze od innych, a tej wagi żaden kwestionariusz nie ustali za Ciebie.

To, co da się zrobić uczciwie, to pokazać Twoje położenie na osiach, a porównanie z konkretnymi programami zostawić Tobie, już po lekturze tych programów.

Skąd te cztery osie

Podział na wymiar gospodarczy i obyczajowy nie jest naszym pomysłem. W porównawczych analizach stanowisk partyjnych (takich jak Chapel Hill Expert Survey, w którym politolodzy z wielu krajów oceniają pozycje ugrupowań) te dwie osie od dawna wyjaśniają większość różnic między partiami w Europie. Oś gospodarcza opisuje spór o rolę państwa w gospodarce, druga (nazywana tam GAL/TAN) spór o obyczaje, autorytet i otwartość.

Dokładamy dwie własne, bo w polskiej debacie rozdzielają stanowiska mocniej niż sama gospodarka: stosunek do uprawnień państwa wobec obywatela oraz stosunek do decyzji zapadających poza krajem. Osoby o niemal identycznych poglądach gospodarczych potrafią się na tych dwóch osiach znaleźć po przeciwnych stronach.

Czego cztery osie nie oddadzą

Każdy taki test spłaszcza. Cztery liczby nie mieszczą tego, jak bardzo dana sprawa jest dla Ciebie ważna, a to często decyduje bardziej niż sam kierunek. Nie mieszczą też stanowisk, które biegną w poprzek osi: można chcieć wysokich wydatków socjalnych i jednocześnie zamkniętych granic, albo swobodnego handlu i surowego prawa karnego. Wynik pokaże wtedy cztery umiarkowane wartości, choć w rzeczywistości poglądy są bardzo wyraziste.

Dlatego pod wynikiem opisujemy każdą oś osobno, razem z najmocniejszym argumentem drugiej strony. Test, który tylko przyklepuje to, co ktoś już myśli, nie jest do niczego potrzebny.

„Test na komunizm”, „test na faszyzm” i inne skróty

Takie hasła też prowadzą do tego typu narzędzi, więc warto powiedzieć wprost: kwestionariusz o dwudziestu czterech stwierdzeniach nie orzeka o niczyim ustroju wewnętrznym. Nazwy ideologii odsyłają do konkretnych systemów historycznych (z ich instytucjami, praktyką i skutkami), a nie do zestawu odpowiedzi na pytania o podatki i monitoring. Położenie na osi mówi, w którą stronę się skłaniasz w bieżących sporach. Nie mówi, do jakiej tradycji politycznej należysz, i nie jest etykietą, którą wypadałoby komukolwiek przypinać.

Szukasz mapy politycznej Europy albo Afryki?

To zupełnie inny temat i inny test. Podział polityczny kontynentów, stolice i granice sprawdzisz w naszym teście z geografii: tam jest osobny dział poświęcony mapie.