Testy dla opiekuna medycznego: kwalifikacja MED.14
00:00 Przerwij
Egzaminy · zawód medyczny

Testy dla opiekuna medycznego: kwalifikacja MED.14

Cztery działy z zakresu kwalifikacji MED.14: granice zawodu i prawa pacjenta, pielęgnacja z profilaktyką odleżyn, pomiary i obserwacja oraz bezpieczne przemieszczanie i pierwsza pomoc.

Pytania są własne, to nie jest kopia arkusza CKE.

Uwzględniamy rozszerzony zakres uprawnień obowiązujący od roku szkolnego 2021/2022.

Część wspólna egzaminu zawodowego (BHP, prawo pracy i działalność gospodarcza) ma u nas osobny test.

Test nie zastępuje kształcenia ani procedur obowiązujących w konkretnej placówce.

Co zmieniło się w zawodzie od 2021 roku

To najczęstsze źródło nieporozumień przy nauce, bo starsze materiały opisują
węższy zakres. Od roku szkolnego 2021/2022 do zawodu weszły
między innymi:

  • pobieranie krwi żylnej i włośniczkowej oraz innych materiałów
    do badań laboratoryjnych,
  • wykonywanie testów diagnostycznych przy pacjencie,
  • podawanie leków różnymi drogami,
  • przyłóżkowa aktywizacja osób leżących.

Wykaz czynności podzielono na część A i część B. Część B dotyczy
osób, które ukończyły szkołę przed rokiem 2021/2022, żeby wejść w ten
zakres, muszą uzupełnić kurs kwalifikacyjny obejmujący 260 godzin
(140 teorii i 120 zajęć praktycznych), zakończony egzaminem.

Granica zawodu w jednym zdaniu

Opiekun obserwuje, wykonuje i zgłasza, nie decyduje o leczeniu.
Z tej jednej zasady wynika większość poprawnych odpowiedzi w pierwszym dziale:
nie zmienia się dawki leku, nie zwleka się ze zgłoszeniem pogorszenia, nie
rozstrzyga się samodzielnie wątpliwości medycznych. Prośbę pacjenta o mocniejszy
lek przekazuje się dalej, a nie rozwiązuje na miejscu.

Odleżyny: dwie skale, które łatwo pomylić

  • Skala Norton ocenia ryzyko powstania odleżyn.
    Pięć kategorii, każda punktowana od 1 do 4. Działa odwrotnie, niż podpowiada
    intuicja: im niższy wynik, tym większe ryzyko, a punktem
    odcięcia jest 14 punktów.
  • Skala Torrance’a opisuje zaawansowanie już powstałej
    odleżyny: ma pięć stopni, od blednącego zaczerwienienia
    po martwicę sięgającą mięśni i kości.
  • Skala Braden to druga popularna skala ryzyka, oceniająca
    sześć czynników.

Kluczowa granica praktyczna leży między pierwszym a drugim stopniem:
zaczerwienienie, które blednie po ucisku, to stopień pierwszy
i ostatni moment, w którym wszystko da się jeszcze cofnąć.

Trzy rzeczy, których dziś się nie robi

  • Nie masuje się zaczerwienionych miejsc. Uczono tego dawniej;
    dziś wiadomo, że tkanka pod zaczerwienieniem jest już niedokrwiona, a rozcieranie
    pogłębia uszkodzenie.
  • Nie osusza się skóry spirytusem i nie zasypuje talkiem.
    Spirytus wysusza i drażni, a talk zbija się w grudki, które same uciskają.
  • Nie unieruchamia się pacjenta „dla bezpieczeństwa”. Barierki
    na całą dobę i unieruchomienie zwiększają ryzyko poważnych urazów, pacjent i tak
    spróbuje wstać, tylko z większej wysokości.

Co do częstości zmiany pozycji: około dwóch godzin to zasada,
której uczy się na kursie i o którą pyta egzamin. Nowsze zalecenia indywidualizują
ten odstęp zależnie od ryzyka i rodzaju materaca, ale nigdy nie wydłużają go
dowolnie.

Cztery zakresy, które warto znać na pamięć

  • Tętno: 60–100 uderzeń na minutę.
  • Oddechy: 12–20 na minutę.
  • Temperatura: 36,5–37,5 stopnia Celsjusza.
  • Ciśnienie: około 120/80 mmHg.

Do tego jedna obserwacja, która u osób starszych ratuje najczęściej:
splątanie u seniora zawsze wymaga sprawdzenia nawodnienia.
Pragnienie z wiekiem słabnie, więc odwodnienie bywa widoczne dopiero po stanie
świadomości: a nie po tym, że ktoś prosi o wodę.

Odruchy, które bywają błędne

  • Pacjent się krztusi i kaszle: nie przerywać. Kaszel jest
    skuteczniejszy niż cokolwiek, co można zrobić z zewnątrz. Dopiero gdy nie może
    kaszleć ani mówić: pięć uderzeń między łopatki i pięć uciśnięć nadbrzusza,
    naprzemiennie.
  • Pacjent upadł: nie podnosić od razu. Najpierw ocena stanu
    i wezwanie pomocy; podniesienie osoby ze złamaniem pogłębia uraz.
  • Rękawice: nie zastępują higieny rąk. Ręce dezynfekuje się
    także po ich zdjęciu.
  • Igła: nie zakłada się nasadki z powrotem. To klasyczny
    mechanizm zakłucia; igła idzie od razu do pojemnika twardościennego.

Czego ten test nie zastępuje

Nie zastępuje kształcenia w zawodzie ani egzaminu, a przede wszystkim nie
zastępuje procedur obowiązujących w konkretnej placówce, te bywają bardziej
szczegółowe i to one obowiązują przy łóżku pacjenta. Wszystkie opisane czynności
wykonuje się w zakresie posiadanych uprawnień i zgodnie z zaleceniami personelu
medycznego.

Część wspólna egzaminu zawodowego (BHP, prawo pracy i podstawy działalności
gospodarczej) jest identyczna dla wszystkich kwalifikacji i ma
osobny test. Samo BHP szerzej
przećwiczysz w teście przed szkoleniem okresowym.