Testy dla opiekuna medycznego: kwalifikacja MED.14
Cztery działy z zakresu kwalifikacji MED.14: granice zawodu i prawa pacjenta, pielęgnacja z profilaktyką odleżyn, pomiary i obserwacja oraz bezpieczne przemieszczanie i pierwsza pomoc.
Pytania są własne, to nie jest kopia arkusza CKE.
Uwzględniamy rozszerzony zakres uprawnień obowiązujący od roku szkolnego 2021/2022.
Część wspólna egzaminu zawodowego (BHP, prawo pracy i działalność gospodarcza) ma u nas osobny test.
Test nie zastępuje kształcenia ani procedur obowiązujących w konkretnej placówce.
Twój wynik testu
Chcesz sprawdzić się jeszcze raz? Wersja trudniejsza ma więcej pytań i szczegółowe wyjaśnienia.
Odpowiedzi i wyjaśnienia
Test służy powtórce przed egzaminem zawodowym i nie zastępuje kształcenia ani procedur obowiązujących w konkretnej placówce. Czynności opisane w pytaniach wykonuje się w zakresie posiadanych uprawnień i zgodnie z zaleceniami personelu medycznego.
Część wspólna egzaminu ma osobny test
BHP, prawo pracy i podstawy działalności gospodarczej są wspólne dla wszystkich kwalifikacji i mają u nas własną stronę.
Co zmieniło się w zawodzie od 2021 roku
To najczęstsze źródło nieporozumień przy nauce, bo starsze materiały opisują
węższy zakres. Od roku szkolnego 2021/2022 do zawodu weszły
między innymi:
- pobieranie krwi żylnej i włośniczkowej oraz innych materiałów
do badań laboratoryjnych, - wykonywanie testów diagnostycznych przy pacjencie,
- podawanie leków różnymi drogami,
- przyłóżkowa aktywizacja osób leżących.
Wykaz czynności podzielono na część A i część B. Część B dotyczy
osób, które ukończyły szkołę przed rokiem 2021/2022, żeby wejść w ten
zakres, muszą uzupełnić kurs kwalifikacyjny obejmujący 260 godzin
(140 teorii i 120 zajęć praktycznych), zakończony egzaminem.
Granica zawodu w jednym zdaniu
Opiekun obserwuje, wykonuje i zgłasza, nie decyduje o leczeniu.
Z tej jednej zasady wynika większość poprawnych odpowiedzi w pierwszym dziale:
nie zmienia się dawki leku, nie zwleka się ze zgłoszeniem pogorszenia, nie
rozstrzyga się samodzielnie wątpliwości medycznych. Prośbę pacjenta o mocniejszy
lek przekazuje się dalej, a nie rozwiązuje na miejscu.
Odleżyny: dwie skale, które łatwo pomylić
- Skala Norton ocenia ryzyko powstania odleżyn.
Pięć kategorii, każda punktowana od 1 do 4. Działa odwrotnie, niż podpowiada
intuicja: im niższy wynik, tym większe ryzyko, a punktem
odcięcia jest 14 punktów. - Skala Torrance’a opisuje zaawansowanie już powstałej
odleżyny: ma pięć stopni, od blednącego zaczerwienienia
po martwicę sięgającą mięśni i kości. - Skala Braden to druga popularna skala ryzyka, oceniająca
sześć czynników.
Kluczowa granica praktyczna leży między pierwszym a drugim stopniem:
zaczerwienienie, które blednie po ucisku, to stopień pierwszy
i ostatni moment, w którym wszystko da się jeszcze cofnąć.
Trzy rzeczy, których dziś się nie robi
- Nie masuje się zaczerwienionych miejsc. Uczono tego dawniej;
dziś wiadomo, że tkanka pod zaczerwienieniem jest już niedokrwiona, a rozcieranie
pogłębia uszkodzenie. - Nie osusza się skóry spirytusem i nie zasypuje talkiem.
Spirytus wysusza i drażni, a talk zbija się w grudki, które same uciskają. - Nie unieruchamia się pacjenta „dla bezpieczeństwa”. Barierki
na całą dobę i unieruchomienie zwiększają ryzyko poważnych urazów, pacjent i tak
spróbuje wstać, tylko z większej wysokości.
Co do częstości zmiany pozycji: około dwóch godzin to zasada,
której uczy się na kursie i o którą pyta egzamin. Nowsze zalecenia indywidualizują
ten odstęp zależnie od ryzyka i rodzaju materaca, ale nigdy nie wydłużają go
dowolnie.
Cztery zakresy, które warto znać na pamięć
- Tętno: 60–100 uderzeń na minutę.
- Oddechy: 12–20 na minutę.
- Temperatura: 36,5–37,5 stopnia Celsjusza.
- Ciśnienie: około 120/80 mmHg.
Do tego jedna obserwacja, która u osób starszych ratuje najczęściej:
splątanie u seniora zawsze wymaga sprawdzenia nawodnienia.
Pragnienie z wiekiem słabnie, więc odwodnienie bywa widoczne dopiero po stanie
świadomości: a nie po tym, że ktoś prosi o wodę.
Odruchy, które bywają błędne
- Pacjent się krztusi i kaszle: nie przerywać. Kaszel jest
skuteczniejszy niż cokolwiek, co można zrobić z zewnątrz. Dopiero gdy nie może
kaszleć ani mówić: pięć uderzeń między łopatki i pięć uciśnięć nadbrzusza,
naprzemiennie. - Pacjent upadł: nie podnosić od razu. Najpierw ocena stanu
i wezwanie pomocy; podniesienie osoby ze złamaniem pogłębia uraz. - Rękawice: nie zastępują higieny rąk. Ręce dezynfekuje się
także po ich zdjęciu. - Igła: nie zakłada się nasadki z powrotem. To klasyczny
mechanizm zakłucia; igła idzie od razu do pojemnika twardościennego.
Czego ten test nie zastępuje
Nie zastępuje kształcenia w zawodzie ani egzaminu, a przede wszystkim nie
zastępuje procedur obowiązujących w konkretnej placówce, te bywają bardziej
szczegółowe i to one obowiązują przy łóżku pacjenta. Wszystkie opisane czynności
wykonuje się w zakresie posiadanych uprawnień i zgodnie z zaleceniami personelu
medycznego.
Część wspólna egzaminu zawodowego (BHP, prawo pracy i podstawy działalności
gospodarczej) jest identyczna dla wszystkich kwalifikacji i ma
osobny test. Samo BHP szerzej
przećwiczysz w teście przed szkoleniem okresowym.